Niet weten wat je wilt kan in kleine en grote dingen naar voren komen. Zelf had ik het deze week ook bij de hand. Ik geef gastcolleges over psychologie aan derde- en vierdejaars Hbo-studenten. Het nieuwe schooljaar is net weer begonnen. Afgelopen dinsdagochtend startte ik met een nieuwe groep studenten.
Het is kwart voor elf. Om elf uur als de les begint zijn er acht van de 19 studenten in het lokaal. Ik ga met mezelf in discussie. 'Hoe lang zal ik wachten voor ik met de les begin? Tot wanneer laat ik de studenten nog de klas binnen? Niet te lang want dat is storend. Maar wat is niet te lang? 11.10 uur? 11.15 uur?'. Een heel denkproces speelt zich in mijn hoofd af. Tijd die ik niet kan steken in me prettig voorbereiden op de les. Om vijf over elf begin ik met de les. Tot kwart over elf druppelen er studenten binnen, wat ik storend vind. Ik moet mijn verhaal steeds onderbreken, waardoor zowel ik als de studenten hun concentratie verliezen.
Ik besluit de deur op slot te draaien, een tip die ik van collega's heb gekregen. Zo weten studenten dat het niet meer mogelijk is de les te volgen en kan ik ongestoord door. Om 11.45 uur wordt er aan de deur gesjord. Ik doe de deur open. Een studente vraagt of ze de klas in mag. Dat mag niet van mij. Ik leg haar uit dat de les om 11.00 uur begonnen is en dat ze toen van harte welkom was, maar dat ze nu de les verstoort. Ze gaat niet over nacht ijs, ze gooit alles in de strijd: 'Ah kunt u niet een uitzondering maken? Kan ik niet na de pauze terugkomen? Kunt u het niet één keer door de vingers zien?'. Allemaal zeer verleidelijke manieren om mij te laten zwichten. Maar ik doe het niet. De student mag er niet in. Ze druipt boos en verongelijkt af. Ik ga door met de les.
Wat heeft dit te maken met 'Weten wat je wilt?' kun je denken. Weten wat je wilt zit in van alles. In weten welke studierichting je kiest, weten welke baan bij je past, weten hoe je het liefst je eitje eet, weten of je liever naar Frankrijk of naar Griekenland op vakantie gaat, weten of je je collega op het werk met die ingewikkelde klus wilt helpen, terwijl het risico groot is dat je dan in de knoop komt met je eigen deadline. Weten wat je wilt, betekent weten wat je behoeften zijn en weten hoe je die kunt vervullen.
Mijn besluit om de studente niet meer binnen te laten, komt voort uit de behoefte ‘ik wil prettig kunnen les geven aan studenten die geïnteresseerd en gemotiveerd zijn om iets te leren'. Om aan deze behoefte te voldoen zorg ik dat ik mijn lessen goed voorbereid, dat ik ze interessant maak en dat ik op tijd in de les ben. Ik heb ontdekt dat er meer nodig is om deze behoefte te bevredigen. Namelijk mijn grenzen aangeven door regels te stellen als op tijd komen, actief meedoen en de les niet verstoren. Dit leken mij voor de hand liggende regels toen ik begon met lesgeven, maar ik heb gemerkt dat deze simpele basisregels niet voor alle studenten even makkelijk zijn om na te leven.
Ik heb gemerkt dat ik er last van heb als studenten zich niet aan die basisregels houden. Het helpt mij om daarin het besluit te nemen duidelijk te maken aan studenten wat nodig is om prettig les te geven, onder andere door niet te toleren dat mijn les verstoord wordt nadat de les in begonnen. En de studenten blijken het ook nog prettig te vinden.
Door goed te weten wat mijn behoefte is, weet ik wat ik in deze situatie wil en heb ik bedacht wat er voor nodig is om aan deze behoefte te voldoen. Dat dit een blijvend leerproces is, blijkt wel uit de twijfels en overdenkingen die ik bij de start van de les had. Maar door goed mijn behoefte daarin te blijven zien, kan ik makkelijker besluiten hoe ik wil handelen.
Tip
Wil je zelf ook ontdekken wat je wilt, sta dan eens stil bij het volgende: bedenk wat jouw wens of behoefte is in bijvoorbeeld je werk, je relatie, je vrijetijdsbesteding etc. Hoe kun je deze behoefte omzetten in een actieplan. Wat heb je ervoor nodig? Welke stappen kun je ondernemen? Wat kun je doen? Wat kun je laten? Bedenk dat het nemen van kleine stappen de grootste kans van slagen heeft.
Wil je meer lezen over dertigersdilemma's en tips krijgen hoe je er mee om kunt gaan, abonneer je dan op de gratis dertigers nieuwsbrief op www.trainjetalent.nl
